Pompanın altında küçük bir su birikintisi, milin çevresinde ıslak bir halka ya da bakım ekibinin “yine salmastra” demesi. Sahada çalışan herkes bu sahneyi bilir. İyi haber şu: mekanik salmastralar çoğu zaman rastgele bozulmaz. Sızıntının arkasında genellikle birkaç tanıdık neden vardır ve bunların çoğu önceden fark edilebilir.
Bu yazıda sızıntının en yaygın sekiz nedenini, her birinde neye bakmanız gerektiğini ve nasıl önleyeceğinizi anlatıyoruz. Mekanik salmastranın ne olduğunu hatırlamak isterseniz önce Mekanik Salmastra Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Önce bir ayrım: Her nem arıza değildir
Mekanik salmastra yüzeyleri arasında çok ince bir sıvı filmi bulunur ve bu film sızdırmazlığın parçasıdır. Bu yüzden çok küçük, çoğu zaman buharlaşıp giden bir nem normal olabilir. Alarm vermesi gereken durum ise sürekli damlama, birikinti ya da zamanla artan ıslaklıktır.
1. Kuru çalışma
En sık karşılaşılan ve en hızlı zarar veren nedendir. Pompa yeterli sıvı olmadan çalışınca salmastra yüzeylerini soğutan ve yağlayan film ortadan kalkar. Isı hızla yükselir, yüzeyler çatlayabilir, elastomerler yanabilir. Bazı kaynaklara göre bu hasar yarım dakika gibi kısa bir sürede başlayabilir.
Sık nedenler: Depodaki sıvı seviyesinin düşmesi, emme hattında tıkanıklık, kapalı vana ile çalıştırma.
Ne yapmalı: Seviye ve akış kontrolü ekleyin, çalıştırma öncesi pompanın dolu olduğundan emin olun, uygun bir yıkama (flush) hattı kullanın.
2. Yanlış montaj
Çok iyi bir salmastra bile yanlış takılırsa kısa sürede sızdırır. Gland cıvatalarının eşit sıkılmaması, ayar ölçülerinin atlanması ve üretici talimatına uyulmaması bunların başında gelir.
Ne yapmalı: Montajı talimata göre ve eğitimli kişilerle yapın. Kartuş tip salmastra fabrikada ayarlı geldiği için bu riski belirgin biçimde azaltır.
3. Mil hizalama hatası
Mil eksenden kaçıyorsa salmastra yüzeyleri eşit yüklenmez. Yüzeyler arasındaki ince film bozulur, sürtünme ve yerel ısı artar.
Ne yapmalı: Montaj ve bakım sonrası hizalamayı kontrol edin, boru gerilmelerinin pompaya yük bindirmediğinden emin olun.
4. Aşırı titreşim
Titreşimin kaynağı çoğu zaman salmastra değildir. Aşınmış yataklar, kavitasyon ya da hizalama sorunu pompayı sarsar, salmastra da bundan nasibini alır. Yüzeyler ayrışır, ince film tutunamaz.
Ne yapmalı: Önce titreşimin kaynağını bulun. Kök neden çözülmeden salmastrayı değiştirmek kalıcı bir çözüm olmaz.
5. Katı parçacık ve kirlilik
Kum, kristalleşen ürün, pas ya da toz yüzeyler arasına girerse zımpara gibi çalışır. Yüzeyleri çizer, sızıntı yolu açar.
Ne yapmalı: Akışkan kalitesini izleyin, filtre ve yıkama sistemi kullanın. Aşındırıcı ürünlerde çiftli salmastra ve tampon sıvı sistemi daha güvenli bir çözümdür.
6. Kimyasal uyumsuzluk
Yüzey malzemesi ya da elastomer akışkana dayanamıyorsa şişer, sertleşir, çatlar veya erir. Dışarıdan bakınca “salmastra bozuldu” görünür, oysa sorun baştaki malzeme seçimindedir.
Ne yapmalı: Akışkanın cinsini, derişimini ve sıcaklığını net biçimde belirleyin. Yüzey malzemesi (karbon grafit, silisyum karbür, tungsten karbür) ve elastomer (NBR, EPDM, FKM, PTFE) seçimini buna göre yapın.
7. Isıl şok ve ani sıcaklık değişimi
Soğuk sistemi aniden sıcak sıvıyla beslemek ya da tam tersi, yüzeylerde çatlak oluşturabilir.
Ne yapmalı: Devreye alma ve durdurma adımlarını kademeli yapın, soğutma ve yıkama hatlarının çalıştığından emin olun.
8. Yanlış seçim ve çalışma şartlarının dışına çıkmak
Salmastra belirli bir basınç, sıcaklık, devir ve akışkan için seçilir. Proses zamanla değişir ama salmastra aynı kalırsa sorun kaçınılmaz olur. Bakım eksikliği ve yanlış devreye alma da aynı gruba girer.
Ne yapmalı: Proses koşulları değiştiğinde salmastrayı yeniden değerlendirin. Emin olmadığınızda tahmin yürütmek yerine uzmana danışın.
Sızıntı gördüğünüzde ilk kontrol listesi
- Pompayı güvenli biçimde durdurun, sıvı ve basınç riskini kontrol edin.
- Depo seviyesini ve emme hattını kontrol edin.
- Yıkama ve soğutma hatlarının açık olduğunu doğrulayın.
- Titreşim, olağandışı ses ve sıcaklık artışı var mı bakın.
- Söküldüyse yüzeylere bakın. Renk değişimi, çatlak ya da çizik ipucu verir.
Bu bilgileri not alın. “Ne zaman, hangi koşulda sızdırdı?” sorusunun cevabı, doğru çözümü bulmanın en kısa yoludur.
Sızıntıyı baştan önlemenin yolu
- Düzenli kontrol: Sızıntı, sıcaklık ve titreşimi rutin olarak izleyin.
- Erken uyarı araçları: Termal kamera ve titreşim analizi, sorunu salmastra bozulmadan gösterebilir.
- Temiz akışkan: Filtre ve yıkama sistemiyle yüzeyleri koruyun.
- Standartlaşma: Benzer pompalarda aynı salmastra tiplerini kullanmak stok ve eğitimi kolaylaştırır.
- Doğru ürün: Başlangıçta doğru seçim yapmak, sonradan en ucuz çözümdür.
Sık Sorulan Sorular
Mekanik salmastranın az sızdırması normal mi?
Yüzeyler arasındaki ince film nedeniyle çok az, çoğu zaman buharlaşan bir nem normal olabilir. Sürekli damlama ya da artan ıslaklık normal değildir.
Sızdıran salmastra tamir edilir mi, değiştirilir mi?
Hasarın boyutuna bağlıdır. Yüzeyler çizilmiş ya da çatlamışsa, elastomerler sertleşmişse genellikle yenisini takmak gerekir.
Salmastra sık sık arıza veriyorsa ne yapmalıyım?
Salmastrayı değiştirmeden önce nedeni arayın: kuru çalışma, titreşim, hizalama ve akışkan uyumunu kontrol edin. Aynı sebep sürerse yeni salmastra da aynı şekilde bozulur.
Salmastranız sürekli sızdırıyorsa nedenini birlikte bulalım.
Pompa tipini, akışkanı, basınç ve sıcaklığı bize iletin; uygun çözümü önerelim. Telefon: +90 212 549 73 25, e-posta: destek@rotaseal.com. Mekanik salmastra, kartuş tip salmastra ve tampon sıvı sistemleri ürünlerimizi inceleyebilirsiniz. Döner sistemlerde akışkan aktarımı için Döner Bağlantı Elemanı Nedir? yazımıza da bakabilirsiniz.

